Pieniny szczyty i szlaki turystyczne – co warto zobaczyć? Przewodnik po pienińskich szczytach

Pieniny to bez wątpienia jedno z najbardziej malowniczych pasm górskich w Polsce. Choć nie są tak wysokie jak Tatry ani tak rozległe jak Bieszczady, ich unikalny charakter, wapienne turnie i wijący się Dunajec przyciągają turystów z całej Europy. Jeśli planujesz wakacje w Pieninach, z pewnością zastanawiasz się, które szlaki turystyczne wybrać, gdzie znajduje się najwyższy szczyt Pienin i czy słynna Sokolica jest trudna do zdobycia.

Ten artykuł to kompletny przewodnik, który pomoże Ci zaplanować niezapomniane wędrówki. Dowiesz się, jak dzielą się Pieniny, gdzie szukać najpiękniejszych panoram i dlaczego Trzy Korony to punkt obowiązkowy. Odkryj z nami szczyty Pienin, które po prostu trzeba zdobyć!

Jak dzielą się Pieniny i jakie są ich trzy główne części?

Aby świadomie wędrować po tym regionie, warto wiedzieć, że to pasmo górskie jest geologicznie i geograficznie podzielone na trzy części. Najbardziej znana i najchętniej odwiedzana przez turystów część to Pieniny Właściwe. To tutaj znajdują się najpopularniejsze formacje skalne, w tym Trzy Korony i Sokolica, a także malowniczy Pieniński Park Narodowy. Pieniny Właściwe rozciągają się między Czorsztynem a Szczawnicą i to one najczęściej kojarzą się z "klasycznymi" Pieninami.

Druga część to Małe Pieniny, które wbrew swojej nazwie, kryją w sobie najwyższe wzniesienia całego pasma. Rozciągają się na wschód od Przełomu Dunajca, aż do wsi Jarzębina na Słowacji. To tutaj leży Wąwóz Homole oraz najwyższy szczyt całego pasma – Wysoka. Małe Pieniny charakteryzują się bardziej łagodnymi, trawiastymi grzbietami, z których roztaczają się piękne widoki na okoliczne góry, w tym na Beskid Sądecki.

Trzecią, najmniej znaną, ale niezwykle ciekawą częścią są Pieniny Spiskie. Położone są między przełomem rzeki Białki a zamkiem w Niedzicy. Najwyższy szczyt Pienin Spiskich to Żar (879 m n.p.m.). Ta część Pienin jest idealna dla osób szukających ciszy i spokoju, z dala od tłumów oblegających szczawnicę czy Krościenko nad Dunajcem. Pieniny Spiskie oferują kameralne szlaki i wspaniałe widoki na Tatry przy dobrej pogodzie.

 

Jaki jest najwyższy szczyt Pienin – Wysoka czy Trzy Korony?

Wielu turystów błędnie zakłada, że to Trzy Korony są najwyższym punktem tego pasma. Jest to jednak najbardziej rozpoznawalny szczyt Pienin, ale nie najwyższy pod względem wysokości bezwzględnej. Palmę pierwszeństwa dzierży Wysoka (znana też jako Wysokie Skałki), która wznosi się na 1050 m n.p.m. Jest to najwyższy szczyt całego pasma Pienin, a konkretnie pasma Małe Pieniny. Leży on na granicy polsko-słowackiej i zaliczany jest do Korony Gór Polski.

Z kolei Trzy Korony, a dokładnie ich najwyższa turnia – Okrąglica – wznosi się na 982 m n.p.m. (niektóre źródła podają samą górę jako 982 m). Jest to najwyższy szczyt Pienin Właściwych. Różnica jest więc znacząca, ale to właśnie Trzy Korony, dzięki swojej spektakularnej sylwetce i lokalizacji nad Dunajcem, stały się symbolem regionu. Jeśli Twoim celem są najwyższe szczyty, musisz udać się w Małe Pieniny, by zdobyć Wysoką.

Warto dodać, że szlak na Wysoką prowadzi przez niezwykle malowniczy rezerwat Wąwóz Homole w miejscowości Jaworki (województwo małopolskie). Trasa ta oferuje zupełnie inne wrażenia niż skaliste ścieżki Pienin Środkowych. Z wierzchołka Wysokiej roztacza się imponująca panorama, obejmująca Tatry oraz Pieniny, a także pasma słowackie.

Trzy Korony – jak zdobyć najpopularniejszy szczyt w Pieninach?

Trzy Korony to bezsprzecznie wizytówka regionu. Masyw ten składa się z pięciu turni, z których najwyższa to wspomniana Okrąglica. Na jej szczycie znajduje się metalowa platforma widokowa, która może pomieścić około 30 osób. W sezonie wakacyjnym bywa tu tłoczno, dlatego warto wyruszyć na szlak wcześnie rano. Z platformy rozpościera się zapierający dech w piersiach widok na Przełom Dunajca, Sromowce Niżne, Czerwony Klasztor na Słowacji oraz majestatyczne Tatry.

Najpopularniejszy prowadzi z Krościenka nad Dunajcem (szlak żółty, potem niebieski) lub ze Sromowiec Niżnych (szlak żółty przez Wąwóz Szopczański). Szczególnie polecana jest ta druga opcja. Przejście przez Wąwóz Szopczański między pionowymi ścianami wapiennymi robi ogromne wrażenie. Następnie trasa prowadzi na Przełęcz Szopka (Chwała Bogu), skąd roztaczają się piękne widoki. Stamtąd już tylko krótki, choć stromy odcinek dzieli nas od szczytu.

Pod samymi Trzema Koronami, przy skrzyżowaniu szlaków, w sezonie pobierana jest opłata za wejście na galerię widokową (bilet upoważnia też do wejścia na Sokolicę w tym samym dniu). Po zejściu ze szczytu warto odwiedzić Schronisko PTTK Trzy Korony, gdzie można zjeść posiłek i odpocząć. Pamiętaj, że szlaki turystyczne w Pieninach w rejonie Trzech Koron są dobrze oznakowane, ale wymagają obuwia górskiego, gdyż wapienne skały bywają śliskie.

Sokolica i słynna sosna – czy ten szczyt w Pieninach oferuje najlepsze widoki?

• 

Dla wielu turystów to nie Trzy Korony, ale Sokolica (747 m n.p.m.) jest najpiękniejszym miejscem w Pieninach. To tutaj rośnie słynna reliktowa sosna, która stała się ikoną polskiej fotografii krajobrazowej (niestety uszkodzona w ostatnich latach, ale wciąż żywa). Sokolica wznosi się niemal pionową ścianą ponad 300 metrów nad lustrem Dunajca, co sprawia, że widok w dół na rzekę i tratwy flisaków jest wręcz oszałamiający.

Na szczyt można dostać się na kilka sposobów. Bardzo popularny jest niebieski szlak prowadzący ze Szczawnicy, który obejmuje przeprawę tratwą przez Dunajec (kursuje w sezonie od kwietnia do października). To krótka, ale bardzo intensywna wspinaczka. Alternatywą jest Sokola Perć (część Głównego Szlaku Pienińskiego) – skalista, eksponowana ścieżka graniowa prowadząca od Trzech Koron przez Czertezik i Bajków Groń. Ten odcinek uchodzi za najbardziej malowniczy w całych Pieninach Właściwych.

Wybór między Trzema Koronami a Sokolicą jest trudny, dlatego najlepiej zaplanować wycieczkę łączącą Trzy Korony oraz inne szczyty. Pamiętajmy, że Sokolica leży na terenie, którym opiekuje się Pieniński Park Narodowy, więc poruszanie się poza wyznaczonymi ścieżkami jest surowo zabronione. Warto też wypatrywać rzadkich gatunków motyli, takich jak niepylak apollo, który występuje w tym rejonie.

Małe Pieniny i Wysoka – dlaczego warto zejść z utartych tras?

Jeśli szukasz spokoju i chcesz uciec od tłumów oblegających Krościenko czy Szczawnicę, Małe Pieniny będą idealnym wyborem. To pasmo graniczne oferuje rozległe polany, na których wciąż prowadzony jest wypas owiec, oraz szerokie panoramy. Głównym celem wycieczek jest tu oczywiście Wysoka. Wycieczkę najlepiej rozpocząć w miejscowości Jaworki (niedaleko Szczawnicy), wchodząc do rezerwatu Wąwóz Homole.

Przejście przez Wąwóz Homole to spacer wzdłuż potoku Kamionka, pośród wysokich skał i mostków. To stosunkowo łatwe podejście, idealne dla rodzin. Po wyjściu z wąwozu trasa prowadzi przez polanę Jemeriska (gdzie często widać owce) na grzbiet Małych Pienin. Stamtąd, kierując się na wschód, docieramy na szczyt Wysokiej. Ze szczytu roztacza się jedna z najlepszych panoram w polskich górach – widać stąd Tatry, Gorce, Beskid Sądecki, a nawet Babią Górę.

Małe Pieniny to nie tylko Wysoka. Warto przejść cały grzbiet graniczny (niebieski szlak), odwiedzając takie szczyty jak Durbaszka (pod którą znajduje się schronisko) czy Szafranówka. To doskonała propozycja na całodniową, widokową wędrówkę, która pozwala poznać inną, bardziej sielską twarz Pienin.

Jakie inne szczyty Pienin warto zobaczyć?

Oprócz "wielkiej trójki" (Trzy Korony, Sokolica, Wysoka), Pieniny oferują mnóstwo innych, mniej zatłoczonych wzniesień. Warto zwrócić uwagę na:

• Palenica (Pieniny) – łatwo dostępny szczyt w Szczawnicy, na który można wjechać kolejką krzesełkową. Z góry rozpościera się świetny widok na Trzy Korony i Tatry.
• Czertezik (772 m n.p.m.) – szczyt na Sokolej Perci, oferujący wspaniałe widoki na Przełom Dunajca, często pomijany przez turystów pędzących na Sokolicę.
• Zamkowa Góra – miejsce historyczne, gdzie znajdują się ruiny Zamku Pienińskiego (zwanego też Zamkiem Pieniny), w którym według legendy chroniła się św. Kinga.
• Wdżar – góra wulkanicznego pochodzenia na pograniczu Pienin i Gorców, słynąca z anomalii magnetycznych i ośrodka narciarskiego w Kluszkowcach.

Każdy szczyt w Pieninach ma swoją specyfikę. Dla miłośników historii ciekawym celem będzie Zamek Czorsztyn i pobliskie wzniesienia nad Jeziorem Czorsztyńskim, skąd można podziwiać Pieniny Czorsztyńskie. Z kolei osoby szukające dzikiej przyrody powinny skierować się w stronę Pienin Spiskich.

Szlaki turystyczne w Pieninach – jak zaplanować trasę?

Planując wakacje w Pieninach, warto dobrze rozplanować trasy. Sieć szlaków jest gęsta i pozwala na tworzenie pętli.

1. Szczawnica – Sokolica – Trzy Korony – Wąwóz Szopczański – Sromowce Niżne. To klasyczna, całodzienna wyprawa (tzw. Pienińska Droga). Wymaga dobrej kondycji.

2. Jaworki – Wąwóz Homole – Wysoka – Durbaszka – Szczawnica. Piękna trasa graniowa przez Małe Pieniny, kończąca się zejściem do uzdrowiska.

3. Krościenko – Trzy Korony – Zamkowa Góra – Krościenko. Pętla dla osób startujących z Krościenka.

Pamiętaj, że szlak niebieski biegnący granią Pienin to odcinek o charakterze wysokogórskim (ekspozycja na Sokolej Perci). Jeśli wędrujesz z małymi dziećmi, bezpieczniejszym wyborem będą doliny, np. Droga Pienińska wzdłuż Dunajca (prowadząca na Czerwony Klasztor) lub Wąwóz Homole.

Informacje praktyczne: Parkingi, wstępy i Pieniński Park Narodowy

Pieniny to bardzo popularny kierunek, dlatego logistyka jest kluczowa.

• Pieniński Park Narodowy: Wstęp na szlaki jest bezpłatny, ale pobierane są opłaty za wejście na galerie widokowe na szczytach Trzy Korony i Sokolica. Bilet kupiony na jednym szczycie jest ważny na drugim w tym samym dniu (warto zachować paragon!).
• Parkingi: W sezonie w miejscowościach takich jak Szczawnica, Krościenko, Jaworki czy Sromowce Niżne parkingi są płatne. Warto przyjechać rano, by znaleźć miejsce blisko wejścia na szlak.
• Schroniska: Najpopularniejsze to Schronisko PTTK "Trzy Korony" w Sromowcach oraz "Orlica" w Szczawnicy. W Małych Pieninach działa schronisko pod Durbaszką.
• Atrakcje dodatkowe: Będąc w regionie, warto zobaczyć zamek w Niedzicy, zaporę na Dunajcu i Jezioro Czorsztyńskie (możliwość rejsu statkiem). Popularne są też spływy tratwami flisackimi oraz pontonami.

Podsumowanie – najważniejsze szczyty i informacje

Pieniny to góry, które zachwycają różnorodnością. Niezależnie od tego, czy wybierzesz strome ściany Pienin Właściwych, czy łagodne hale Małych Pienin, czekają na Ciebie niezapomniane wrażenia.

Oto co warto zapamiętać:

• Wysoka (1050 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Pienin (leży w Małych Pieninach).
• Trzy Korony (982 m n.p.m.) to najbardziej znany masyw z platformą widokową na Okrąglicy.
• Sokolica słynie z reliktowej sosny i widoku na Przełom Dunajca.
• Pieniny dzielą się na trzy części: Właściwe, Małe i Spiskie.
• Wstęp do PPN jest darmowy, płaci się tylko za wejście na galerie widokowe (Trzy Korony, Sokolica).
• Najlepsze bazy wypadowe to Szczawnica, Krościenko nad Dunajcem, Sromowce Niżne i Jaworki.
• Koniecznie zobacz Wąwóz Homole i przejdź się Drogą Pienińską na Słowację.

Spakuj plecak, wybierz swój szlak i ruszaj na spotkanie z przygodą. Pieniny szczyty czekają na odkrycie!